जगातील अव्वल २% वैज्ञानिकांच्या यादीत माळशिरसच्या संशोधकाची झेप!

सदाशिवनगरचे डॉ. अनिल गोरे यांची ‘World’s Top 2% Scientists – 2026’ मध्ये निवड; तालुक्याच्या शैक्षणिक क्षेत्रासाठी अभिमानाची कामगिरी

सदाशिवनगर (बारामती झटका)

माळशिरस तालुक्यातील सदाशिवनगर येथील सुपुत्र डॉ. अनिल हनुमंत गोरे यांनी संशोधन क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाच्या जोरावर ‘World’s Top 2% Scientists – 2026’ या जागतिक वैज्ञानिक यादीत स्थान मिळविले आहे. त्यांच्या संशोधन कार्याची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दखल घेतली गेल्याने सदाशिवनगरसह माळशिरस तालुका आणि महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक व संशोधन क्षेत्रासाठी ही अभिमानाची बाब ठरली आहे.

डॉ. गोरे हे गुजरातमधील बारडोली येथील उका तर्साडिया विद्यापीठाच्या (Uka Tarsadia University) तर्साडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ केमिकल सायन्स (Tarsadia Institute of Chemical Science) येथे विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्राचे सहयोगी प्राध्यापक म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांनी शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर येथून विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण आणि रसायनशास्त्रात पीएच.डी. पूर्ण केली. त्यानंतर दक्षिण कोरियातील कोरिया विद्यापीठात पोस्टडॉक्टोरल संशोधन केले. त्यांच्या संशोधन कार्यासाठी त्यांना विज्ञान व अभियांत्रिकी संशोधन मंडळाची (DST-SERB) यंग सायंटिस्ट फेलोशिपही मिळाली आहे.डॉ. गोरे यांचे संशोधन प्रामुख्याने फ्लुरोसन्स स्पेक्ट्रोस्कोपी, विश्लेषणात्मक रसायनशास्त्र, नॅनोमटेरियल्स आणि शाश्वत नॅनोतंत्रज्ञान या क्षेत्रांशी संबंधित आहे. पर्यावरणातील सूक्ष्म व अतिसूक्ष्म प्लास्टिक कण (मायक्रोप्लास्टिक्स व नॅनोप्लास्टिक्स), औषधांचे अवशेष, कीटकनाशके, रंगद्रव्ये आणि विषारी धातूंचे आयन यांसारख्या प्रदूषकांचा शोध, त्यांचे विश्लेषण आणि त्यांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी ते संशोधन करतात. या कामासाठी फ्लुरोसन्स स्पेक्ट्रोस्कोपी, जीसी-एमएस, एचपीएलसी आणि एलसी-एमएस/एमएस यांसारख्या आधुनिक विश्लेषणात्मक तंत्रांचा वापर केला जातो.

शाश्वत जलशुद्धीकरण आणि परिपत्र अर्थव्यवस्थेवर विशेष भर
पाणी शुद्धीकरण, सांडपाण्यातील प्रदूषकांचे निर्मूलन आणि पर्यावरणपूरक पदार्थांची निर्मिती हे त्यांच्या संशोधनातील महत्त्वाचे भाग आहेत. जैवविघटनशील पॉलिमर, हायड्रोजेल आणि नॅनोसंमिश्र पदार्थांचा वापर करून पाण्यातील मायक्रोप्लास्टिक्स वेगळे करणे, प्रदूषण कमी करणे आणि वापरलेल्या पदार्थांचे पुनर्मूल्यवर्धन करणे यावर त्यांचे संशोधन केंद्रित आहे. वापरानंतर टाकून द्याव्या लागणाऱ्या पदार्थांपासून उपयुक्त कार्यक्षम सामग्री विकसित करून संसाधनांचा पुनर्वापर वाढविणे, हा त्यांच्या संशोधनातील परिपत्र अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा दृष्टिकोन आहे. जलशुद्धीकरणासोबतच ऊर्जा-संबंधित उपयुक्त पदार्थांची निर्मिती, हरित हायड्रोजन निर्मितीसाठी आवश्यक विद्युतउत्प्रेरक आणि ऑक्सिजन निर्मिती अभिक्रियेसाठी (OER) कार्यक्षम सामग्री विकसित करण्याच्या संशोधनालाही ते महत्त्व देतात. पर्यावरणीय प्रदूषण नियंत्रण आणि शाश्वत ऊर्जा तंत्रज्ञान यांची सांगड घालून संसाधनांचा अधिक कार्यक्षम वापर करण्याची क्षमता या संशोधनातून तपासली जात आहे.

संशोधन, मार्गदर्शन आणि शैक्षणिक योगदान
डॉ. गोरे यांच्या नावावर ७० हून अधिक संशोधनपर प्रकाशने, पेटंट, आढावा लेख आणि पुस्तक प्रकरणे आहेत. त्यांच्या संशोधन कार्याला ३,२०० हून अधिक उद्धरणे (Citations) मिळाली असून, त्यांचा एच-इंडेक्स (h-index) ३२ आणि आय-१० इंडेक्स (i10-index) ६९ आहे. त्यांनी दोन पीएच.डी. संशोधकांना मार्गदर्शन केले असून, सध्या पाच संशोधक त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली संशोधन करीत आहेत. तसेच, ५० हून अधिक पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांच्या संशोधन प्रकल्पांना त्यांनी मार्गदर्शन केले आहे. त्यांच्या संशोधनासाठी विविध शासकीय व संस्थात्मक प्रकल्पांतून सुमारे ५० लाख रुपयांहून अधिक निधी मिळाला आहे. राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय परिषदांमध्ये त्यांनी निमंत्रित व्याख्यानेही दिली आहेत.

या यशाबद्दल बोलताना डॉ. गोरे म्हणाले, “गेल्या १५ वर्षांच्या संशोधन प्रवासात अनेक आव्हानांना सामोरे जात सातत्याने काम करण्याचा प्रयत्न केला. माझे मार्गदर्शक, शिक्षक, सहकारी, संशोधक विद्यार्थी, मित्रपरिवार आणि कुटुंबीय यांच्या पाठिंब्यामुळे व प्रोत्साहनामुळेच हा प्रवास समृद्ध झाला आहे. त्यामुळे हे मानांकन माझ्यासाठी केवळ वैयक्तिक उपलब्धी नसून, या प्रवासात योगदान देणाऱ्या सर्वांच्या सहकार्याची आठवण करून देणारा महत्त्वाचा क्षण आहे. भविष्यातही विज्ञानाच्या माध्यमातून समाजासाठी उपयुक्त, पर्यावरणपूरक आणि शाश्वत संशोधन करण्याचा माझा प्रयत्न राहील.”

ग्रामीण भागातून शिक्षण घेत जागतिक स्तरावर संशोधनाची ओळख निर्माण करणारा डॉ. गोरे यांचा प्रवास ग्रामीण व निमशहरी भागातील विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरू शकतो. विज्ञानातील जिज्ञासा, सातत्यपूर्ण परिश्रम आणि संशोधनाची सामाजिक उपयुक्तता यांमधून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर योगदान देता येते, हे त्यांच्या प्रवासातून अधोरेखित होते.

Dr Anil H. Gore (M.Sc.,Ph.D.-Postdoc.)
Associate Professor (Analytical Chemistry)
TICS-Tarsadia Institute of Chemical Science
Uka Tarsadia University, Surat, Gujarat, India
E-mail: anil.gore@utu.ac.in ; anilanachem@gmail.com ; Cell: +91-9975818177
https://anilhgore.github.io/
https://scholar.google.co.in/citations?user=V7plRwsAAAAJ&hl=en

नवनवीन बातम्या व ताज्या घडामोडी पाहण्याकरिता बारामती झटका, संपादक – श्रीनिवास कदम पाटील, ९८५०१०४९१४ हा नंबर आपल्या व्हाट्सअप ग्रुपमध्ये समाविष्ट करावा.